« كارگاه ترجمه - 2 | Main | گندم نماي جو فروش »

كارگاه ترجمه - 3

نخست، سپاسگزارم از دوستاني كه با ابراز لطف مرا به ادامةي كارگاه ترجمه تشويق كرده‌اند. بويژه آقايان حجازي، لطفي، احمدي و حاج‌عباسي، آقا يا خانم س و خانم‌ها فاطمه و محبوبه. اميدوارم كارگاه ترجمه‌ي ما بتواند مفيد باشد، كم كم راه خود را بهتر پيدا كند و به فراورده‌هاي خوبي منتهي شود.
دوم، اگر متن‌هاي زبان انگليسي را به ترتيب آساني يا دشواري درجه‌بندي كنيم، اين متن كه از يك كتاب درسي زيست‌شناسي دبيرستاني انتخاب شده است، در گروه متن‌هاي آسان به شمار مي‌آيد. يك بار ديگر متن را بخوانيم.

Normally the brains of mammalian fetuses grow rapidly, but the growth slows down and ceases shortly after birth. A prolonged growth period of the human skull, longer than for any other primate, results in a larger human brain. The extended developmental period lengthens the time parents must care for their offspring and subsequently extends the child’s learning period. This learning is the basis of human culture—the transmission of accumulated knowledge through time by means of written or spoken language.

نخست چند توضيح:
fetuses به معني رويان است. به جنين در محله‌ي نخستِ رشد (embryo)، «جنين» مي‌گويند؛ اما در مرحله‌ي پيشرفته، هنگامي كه در حال تمايز است (fetus) «رويان» نام دارد. بنابراين بايد دقت داشته باشيم كه «رويان» را «جنين» ترجمه نكنيم كه نادرست است.
ceases: متوقف مي‌شود
prolonged growth period: دوره‌ي رشد طولاني
در جمله‌ي آخر توضيح بعد از« — »در واقع توضيح human culture فرهنگ آدمي است.
ترجمه‌ي ساده‌ي متن چنين است.
معمولأ مغز رويان پستان‌داران با سرعت رشد مي‌كند، اما اين رشد كمي پس از تولد به آهستگي مي‌گرايد و متوقف مي‌شود. دوره‌ي طولاني رشد جمجمه‌ي آدمي بلندتر از همه‌ي نخستي‌هاست و سبب مغز بزرگ‌تر آدمي مي‌شود. دوره‌ي طولاني نمو، زمان مراقبت والدين از زاده‌ها و در پي آن دوره‌ي يادگيري كودك را طولاني مي‌كند. اين يادگيري اساس فرهنگ آدمي - انتقال دانشي كه به مرور زمان اندوخته شده از طريق زبان كتبي يا شفاهي - است.
مي‌توان اين موارد را هنگام ترجمه در نظر داشته باشيم:
معمولا(يا اگر از تنوين خوشمان نمي‌آيد، مي‌نويسيم به طور معمول) رويان پستانداران(بتازگي مشمول جدا نويسي شده است و آن را «پستان‌داران» مي‌نويسند) سريع(تُند) رشد مي‌كند، اما اين رشد كمي پس از تولد (زاده شدن) آهسته مي‌شود. دوره‌ي طولاني(دراز) رشد جمجمه‌ي آدمي( «انسان» چندان دقيق نيست، چون بار اجتماعي دارد) كه بلندتر از نخستي‌هاي ديگر است، سببِ(ايجاد) مغزِ بزرگ‌ترِ آدمي مي‌شود. دوره‌ي طولاني (گسترده‌ي) نمو، مدت زمان مراقبت والدين از زاده‌ها (فرزندان) و در پي آن دوره‌ي يادگيري كودك را طولاني مي‌كند. اين يادگيري اساس (پايه‌ي) فرهنگ آدمي - انتقال دانشي كه به مرور زمان اندوخته شده از طريق زبان كتبي يا شفاهي - است.
ترجمه‌ي آزادتر و با زبان روان‌تر اين متن چنين است:
مغز رويان پستان‌داران با سرعت رشد مي‌كند، رشدي كه كمي پس از تولد به آهستگي مي‌گرايد و متوقف مي‌شود. اما دوره‌ي رشد جمجمه‌ي آدمي طولاني است، طولاني‌تر از ديگر نخستي‌ها و مغز بزرگ‌تر آدمي محصول همين دوره‌ي طولاني است. طولاني شدن دوره‌ي نمو آدمي، مستلزم طولاني شدن زمان مراقبت والدين از زاده‌ها و در پي آن طولاني شدن دوره‌ي يادگيري كودك است. اين يادگيري طولاني اساس فرهنگ آدمي را مي‌سازد و فرهنگ آدمي يعني انتقال دانشي كه به مرور زمان اندوخته شده از طريق زبان كتبي يا شفاهي.



Comments

با سلام من از وبسايت زيستيكاتور به اينجا مرتبط شدم. از زحمت هاي شما متشكرم و اميدوارم از كار هاي مفيد شما استفاده كنم. لطفا واژه هاي زيست شناسي را معرفي كنيد. باتشكر

آقاي كرام الديني
از مطالب قشنگتان تشكر مي كنم. تا جايي كه يادم هست، در كتب پزشكي fetus ‌را جنين و embryo‌ را رويان ترجمه مي كنند.
با تشكر - غريب زاده

Post a comment

(If you haven't left a comment here before, you may need to be approved by the site owner before your comment will appear. Until then, it won't appear on the entry. Thanks for waiting.)